Van gotische droom tot wereldrecord
Meer dan een eeuw lang had de stad Ulm iets unieks: de hoogste kerktoren ter wereld.
Aan de bouw van de Ulmer Münster, een indrukwekkend gotisch bouwwerk aan de Donau, werd in 1377 begonnen. En hoe bijzonder: anders dan veel kathedralen was het geen project van een bisschop of keizer, maar een burgerinitiatief. De inwoners van Ulm wilden hun geloof én hun vakmanschap tonen.
In 1890, na eeuwen van bouwen en pauzes, werd de toren voltooid. De spits reikte 161,53 meter hoog en daarmee was Ulm officieel de hoogste kerk ter wereld. Wie de 768 traptreden naar het uitkijkplatform beklimt, ziet vandaag de dag nog steeds de Schwäbische Alb en bij helder weer zelfs de Alpen.
Barcelona stijgt erbovenuit
In 2025 kwam het nieuws: de Sagrada Família in Barcelona heeft de hoogte van de Ulmer Münster overschreden. De centrale toren van de kerk, gewijd aan Jezus Christus, bereikte 162,91 meter. Daarmee was het record van Ulm na 135 jaar voorbij.
De bouw van de Sagrada Família begon al in 1882. Architect Antoni Gaudí gaf het project zijn kenmerkende stijl, met natuurlijke vormen en religieuze symboliek. Na zijn dood in 1926 bleef de bouw onaf, maar met moderne technieken wordt zijn visie nu langzaam werkelijkheid.
De uiteindelijke hoogte van de Sagrada Família zal 172,5 meter zijn, nog eens tien meter hoger dan Ulm.
Een Beiers kruis boven Barcelona
Een pikant detail dat in Duitsland voor opgetrokken wenkbrauwen zorgt: het torenkruis van de nieuwe toren is gemaakt in Beieren, de eeuwige toeristische rivaal van Baden-Württemberg.
Een bedrijf uit Gundelfingen an der Donau, slechts 35 kilometer van Ulm, ontwierp en bouwde de glanzende glasconstructie.
Het kruis is 17 meter hoog, 13,5 meter breed en weegt vele tonnen. Het werd in onderdelen naar Spanje vervoerd en vormt nu het kroonstuk van de nieuwe toren.
Dat uitgerekend Beieren meewerkt aan het bouwwerk dat Ulm zijn wereldtitel ontneemt, maakt het verhaal bijna ironisch.
Waarom Ulm 135 jaar koploper bleef
De Ulmer Münster bleef zo lang nummer één omdat ze technisch en symbolisch een meesterwerk is. De toren is volledig van natuursteen gebouwd, zonder staal of beton. De bouwmeesters gebruikten lichte zandsteen, slimme steunbogen en ijzerverbindingen, allemaal handwerk.
Toen de toren in 1890 werd voltooid, was hij niet alleen hoog, maar ook een symbool van geloof en vakmanschap. Geen enkele andere kerk kwam er overheen. Zelfs de Kölner Dom, met 157 meter, bleef lager.
Wat kan Ulm nog doen?
Eigenlijk niets. De Ulmer Münster is een beschermd monument. Verhogen of aanpassen mag niet.
Maar Ulm kan het verhaal slim hervertellen:
- De hoogste kerktoren van Duitsland. Dat blijft de Münster onbetwist.
- De hoogste voltooide gotische toren ter wereld. Want de Sagrada Família is nog niet af.
- De meest authentieke. Ulm is gebouwd met 14e- en 19e-eeuwse technieken, zonder moderne hulpmiddelen.
Zo verliest Ulm wel het record, maar behoudt het zijn trots én zijn unieke karakter.
De reactie in Ulm: nuchter en trots
In de stad zelf neemt men het nieuws met een glimlach op.
“We blijven trots op onze toren,” zegt een woordvoerder van de VVV. “Of hij nu de hoogste of de tweede hoogste is, hij blijft een meesterwerk.”
Er wordt zelfs gesproken over een nieuwe tentoonstelling rond het thema “Hoogte door de eeuwen heen”. Zo verandert het verlies van een record in een nieuw toeristisch verhaal.
Nog steeds de hoogste van Duitsland
Hoewel Barcelona nu wereldwijd de hoogste toren heeft, blijft Ulm in eigen land de onbetwiste nummer één. Na de Ulmer Münster (161,53 m) volgt de Kölner Dom (157,38 m), daarna Lübeck en München met aanzienlijk lagere torens.
De skyline van Ulm blijft dus hetzelfde. De toren domineert nog steeds de stad en is van kilometers ver te zien.
Een record met een glimlach
Ulm verloor zijn wereldtitel aan een kerk die nog niet eens af is; en dat met een kruis uit Beieren.
Toch past dat bij de nuchtere aard van Zuid-Duitsland: records zijn tijdelijk, maar echte bouwkunst blijft. De Ulmer Münster staat er al meer dan zes eeuwen, fier en stabiel.
In de woorden van een lokale gids:
“Laat Barcelona maar bouwen. Wij hebben onze top al lang bereikt.”
Naar alle vakantiewoningen in Duitsland →
Anderen lazen ook
• Willkommen →
• UNESCO Werelderfgoed van Duitsland →